หากจะกล่าวถึงเครื่องหอมไทยโบราณ สิ่งที่หลายคนคุ้นเคยกันดีก็คือ “น้ำอบไทย” ที่มักจะใช้ในเทศกาลและโอกาสสำคัญต่าง ๆ โดยน้ำอบแต่ละที่ก็มีสูตรการทำที่แตกต่างกันไป ทั้งนี้เนื่องจากในสมัยก่อนนั้นการ การเติมส่วนผสมต่าง ๆ ไม่ได้ใช้การตวงวัดที่แน่นอน หากแต่อาศัยการสังเกตกลิ่น และสีตามความชอบและความชำนาญของผู้ทำ จึงส่งผลให้สูตรหรือตำรับน้ำอบไทยที่ตกทอดมาในปัจจุบันก็แตกต่างกันไปตามความถนัดหรือความชอบของแต่ละบ้าน หนึ่งในตำรับน้ำอบหอมที่ควรค่าแก่การสืบสานต่อคือ ตำรับน้ำอบหอมยุคเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ซึ่งหลานตาเจ้าพระยาฯ เป็นผู้บันทึกไว้

ดอกไม้หอม ๙ ชนิด

ได้แก่ ดอกมะลิ ดอกจำปา ดอกลำเจียก ดอกกระดังงา ดอกพิกุล ดอกการเวก ดอกลำดวน ดอกบัวหลวง และดอกสารภี

ส่วนผสมสำคัญของน้ำอบหอมยุคเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ประกอบไปด้วยดอกไม้หอม ๙ ชนิด ได้แก่ ดอกมะลิ ดอกจำปา ดอกลำเจียก ดอกกระดังงา ดอกพิกุล ดอกการเวก ดอกลำดวน ดอกบัวหลวง และดอกสารภี วิธีการทำต้องใช้เวลาและความอดทนพอสมควร โดยให้เตรียมโอ่งดินเผาใส่น้ำฝนเกือบครึ่งโอ่งจำนวน ๙ โอ่งเพื่อใช้ในการแช่ดอกไม้ ๙ ชนิด ให้เริ่มแช่ดอกไม้ตอนหัวค่ำ ค่อย ๆ แกะกลีบดอกไม้แต่ละชนิดแช่ลงไปในน้ำที่เตรียมไว้ในโอ่งทิ้งไว้ข้ามคืน ตอนเช้าจึงช้อนกลีบดอกไม้ออก

นำชะลูดกับแก่นจันทน์ต้มในน้ำสะอาด จากนั้นนำใบเตยและดอกกระดังงาใส่ตามลงไป ต้มเคี่ยวไปเรื่อย ๆ จนมีสีเหลืองทองจึงยกลงแล้วกรองด้วยผ้าขาวบางทิ้งไว้ให้เย็น แบ่งใส่ลงในโอ่งน้ำดอกไม้ ๙ โอ่ง ๙ ชนิด ที่เตรียมไว้ รอจนหัวค่ำก็นำเอากลีบดอกไม้มาอบกับน้ำดอกไม้ ๙ ชนิดอีกครั้ง พอเช้าก็ช้อนออก แล้วจึงอบควันเทียนต่ออีก ๓ ครั้ง โดยการอบควันเทียนนี้ต้องทำให้ครบทั้ง ๙ โอ่ง แล้วจึงนำน้ำดอกไม้ ๙ ชนิดมากรองรวมกัน
ชั้นตอนยังไม่ได้จบแค่นั้น นำพิมเสน ดินสอพอง บดในครกเล็ก ๆ ใส่หัวน้ำหอมนิดหน่อย ตักน้ำอบใส่ในครกกวน โดยค่อย ๆ กวนไปเรื่อย ๆ ถ้านับครั้งก็เป็นร้อยบครั้งได้ หรือจะสังเกตจากการที่ส่วนผสมของแป้งและน้ำอบน้ำหอมเข้ากันเป็นเนื้อเดียวกัน จึงกรองเอาแต่น้ำใส่โหล นำไปอบควันเทียนอีก ๒ ถึง ๓ ครั้ง ต่อ ๑ วัน ทำเช่นนี้ซ้ำ ๆ เป็นเวลา ๓ วัน  เมื่อครบนำเอาน้ำอบที่ผ่านขั้นตอนแล้วทั้งหมดมาคนให้ตะกอนแป้งที่ก้นโหลกับตัวน้ำอบเข้ากัน กรองด้วยผ้าขาวบางที่สะอาดอีกรอบ โดยการกรองครั้งสุดท้ายนี้เป็นการกรองใส่ขวดแก้ว อีกทั้งยังเป็นการทำให้น้ำอบเกิดความใสและมีตะกอนน้อยที่สุด
เมื่อนำน้ำอบใส่ขวดที่ใช้บรรจุเรียบร้อยแล้ว ต่อไปขั้นตอนสุดท้ายคือการอบเทียนเพื่อไล่ความชื้นในการปิดผนึกขวด การอบเทียนด้วยวิธีนี้ทำให้สภาวะภายในขวดแห้งและไม่เกิดเชื้อราได้ง่ายด้วย วิธีทำโดยการจุดเทียนอบแล้วพัดไฟให้ดับจนเกิดควัน พยายามเอาเทียนไปไว้ให้จ่อกับปากขวดเพื่อต้องการพัดเอาควันให้ลอยเข้าไปในขวดน้ำอบ จากนั้นปิดฝาให้สนิทเป็นอันเสร็จขั้นตอน